Programmaboekje

Close Up: Mozart & Spohr

woensdag 18 februari
20:15 uur tot circa 21:30 uur

Een unieke kans om de veelzijdigheid en expressie van kamermuziek te ervaren in een bijzondere combinatie van strijkers en blazers. Ieder instrument komt vanavond tot zijn recht.

📳

Zet je telefoon op stil en dim het scherm, zodat je anderen niet stoort tijdens het concert. Foto’s maken is toegestaan tijdens het applaus.

Programma

Waar ga je naar luisteren?

Vanavond staan twee kamermuziekwerken centraal die elk een duidelijk moment in de muziekgeschiedenis vertegenwoordigen: het Pianokwintet van Mozart en het Nonet van Spohr. Beide stukken ontstonden in een periode van verandering, waarin componisten nieuwe bezettingen verkenden en de grenzen van de kamermuziek verlegden. Ze laten horen hoe de rol van het individu binnen het ensemble zich ontwikkelde - en hoe componisten steeds vrijer met vorm en klank omgingen.

Wolfgang Amadeus Mozart

Het Pianokwintet van Wolfgang Amadeus Mozart ontstond in 1784, midden in een uitzonderlijk productieve periode in zijn Weense jaren. Mozart stond toen volop in het muziekleven van de stad: als gevierd pianist, als leraar en als componist die voortdurend op zoek was naar nieuwe klankmogelijkheden. In dit kwintet verkende hij een bezetting die destijds nog zeldzaam was: piano, hobo, klarinet, hoorn en fagot. De klarinet was nog maar kort daarvoor in zwang geraakt en speelde in Mozarts eerdere werken vaak een bescheiden rol. In dit Pianokwintet krijgen de blaasinstrumenten echter een volwaardige, zelfstandige stem. Elk instrument behoudt zijn eigen karakter en kleur, terwijl de piano niet domineert maar als gelijkwaardige partner fungeert. Mozart zelf was uiteindelijk zeer tevreden over het resultaat. Na afloop van de eerste uitvoering op 1 april 1784 schreef hij aan zijn vader Leopold: “Het is het beste stuk dat ik ooit heb geschreven”.

Louis Spohr

De naam Louis Spohr is tegenwoordig minder bekend dan die van veel van zijn tijdgenoten, maar tijdens zijn leven was hij een van de meest gerespecteerde musici van Europa. Spohr was niet alleen componist, maar ook een virtuoos violist, een invloedrijk dirigent en een belangrijk pedagoog. Hij stond in hoog aanzien bij publiek en collega’s en had grote invloed op het muziekleven van het begin van de negentiende eeuw. Spohr leefde precies in een overgangstijd. Hij werd geboren in 1784 en maakte als musicus en componist de verschuiving mee van de laat-klassieke stijl naar de vroegromantiek. In zijn composities combineerde hij klassieke vormen met een warmere, meer lyrische expressie. Hij hechtte groot belang aan melodie, klankkleur en emotionele zeggingskracht, zonder de helderheid van structuur los te laten.

Het Nonet, geschreven in 1813 in Wenen waar Spohr dirigent was van het Theater an der Wien, is een van Spohrs bekendste kamermuziekwerken en een goed voorbeeld van zijn vernieuwingsdrang. De bezetting van negen instrumenten was destijds vrij ongebruikelijk en bood nieuwe mogelijkheden. Spohr wist een klankrijkdom te creëren die aan een klein orkest doet denken, terwijl de muziek toch haar kamermuzikale intimiteit behoudt. Het succes van het Nonet was groot en het werk speelde een belangrijke rol in de popularisering van deze ensemblevorm. Het inspireerde andere componisten, waaronder Schubert in hetzelfde jaar, om eveneens nonetten te schrijven. Daarmee leverde Spohr een blijvende bijdrage aan de ontwikkeling van de kamermuziek, ook al raakte zijn naam later wat op de achtergrond.

Liever op papier? Download een beknopte printbare versie van dit programma.

download

Biografieën

Residentie Orkest Den Haag

Ensemble

Het Residentie Orkest zet al 120 jaar de toon als symfonieorkest. Daar zijn we trots op. We hebben een breed, verrassend en uitdagend repertoire en voeren de mooiste composities uit.

Lees meer

Het ensemble van vanavond

Rieneke Brink fluit
Roger Cramers hobo
Hans Colbers klarinet
Jasper de Waal hoorn
Dorian Cooke fagot
Gerard Spronk viool
Iteke Wijbenga altviool
Justa de Jong cello
Jorge Hernandez contrabas
Shuann Chai piano

Fun Fact

Verfransen

Louis Spohr werd geboren als Ludewig Spohr, maar gebruikte later bewust de verfranste naam Louis. Dat deed hij omdat die internationaal beter klonk en makkelijker werd uitgesproken, vooral tijdens zijn succesvolle reizen door Frankrijk en Engeland.

RO QUIZ

Waar was de première van Mozarts Pianokwintet?

Musikverein

Goede antwoord: Burgtheater

De eerste uitvoering van Mozarts Pianokwintet vond plaats op 1 april 1784, slechts twee dagen na de voltooiing, in het Weense Burgtheater. Het maakte deel uit van een concert dat volledig bestond uit werken van Mozart, die of geheel nieuw waren of nog niet eerder in Wenen waren uitgevoerd zoals de Linzer symfonie. Het Burgtheater, tegenwoordig aan de Ring, stond tot 1888 op de Michaelerplatz, tegen de keizerlijke Hofburg aan.
Theater an der Wien

Goede antwoord: Burgtheater

De eerste uitvoering van Mozarts Pianokwintet vond plaats op 1 april 1784, slechts twee dagen na de voltooiing, in het Weense Burgtheater. Het maakte deel uit van een concert dat volledig bestond uit werken van Mozart, die of geheel nieuw waren of nog niet eerder in Wenen waren uitgevoerd zoals de Linzer symfonie. Het Burgtheater, tegenwoordig aan de Ring, stond tot 1888 op de Michaelerplatz, tegen de keizerlijke Hofburg aan.
Burgtheater

Goede antwoord: Burgtheater

De eerste uitvoering van Mozarts Pianokwintet vond plaats op 1 april 1784, slechts twee dagen na de voltooiing, in het Weense Burgtheater. Het maakte deel uit van een concert dat volledig bestond uit werken van Mozart, die of geheel nieuw waren of nog niet eerder in Wenen waren uitgevoerd zoals de Linzer symfonie. Het Burgtheater, tegenwoordig aan de Ring, stond tot 1888 op de Michaelerplatz, tegen de keizerlijke Hofburg aan.

Goede antwoord: Burgtheater

De eerste uitvoering van Mozarts Pianokwintet vond plaats op 1 april 1784, slechts twee dagen na de voltooiing, in het Weense Burgtheater. Het maakte deel uit van een concert dat volledig bestond uit werken van Mozart, die of geheel nieuw waren of nog niet eerder in Wenen waren uitgevoerd zoals de Linzer symfonie. Het Burgtheater, tegenwoordig aan de Ring, stond tot 1888 op de Michaelerplatz, tegen de keizerlijke Hofburg aan.