Erwin Schulhoff: een vergeten meester herontdekt in "Menschheit"
Met het nieuwe album ‘Menschheit’ brengt Challenge Classics een bijzondere selectie van orkestwerken van Erwin Schulhoff samen, uitgevoerd door het Residentie Orkest Den Haag onder leiding van Jun Märkl en mezzosopraan Barbara Kozelj. Centraal staan de twee indrukwekkende vocale symfonieën Landschaften en Menschheit, werken die Schulhoff schreef kort na de Eerste Wereldoorlog en waarin verlies, spiritualiteit, menselijkheid en hoop samenkomen.
Tekst loopt door onder de quote en foto.
"Het spel van het orkest is eersteklas. Märkl vindt meer de ingetogen, lyrische kant van Schulhoff [...]. Daarnaast levert de Sloveense mezzosopraan Barbara Kozelj een uitstekende bijdrage aan de zangpartijen op dit album."
- Opera Nederland
Schulhoffs muziek ontstond in een periode van grote maatschappelijke omwenteling. De ervaringen van de Eerste Wereldoorlog brachten een ingrijpende verandering in zijn muzikale taal teweeg. In Landschaften (1918-1919), voor mezzosopraan en orkest, verklankt hij vijf gedichten van Johannes Theodor Kuhlemann. Het werk is overwegend ingetogen en contemplatief en werd lange tijd als verloren beschouwd, totdat het in 1999 werd herontdekt en opnieuw uitgevoerd. Ook Menschheit (1919), voor alt en orkest, werd pas veel later herontdekt. Aan de hand van vijf gedichten van Theodor Däubler reflecteert Schulhoff op de mensheid en de gevolgen van oorlog. Terugkerende muzikale motieven verbinden de verschillende delen, die uiteindelijk uitmonden in een krachtige en hoopvolle conclusie. De Suite for Chamber Orchestra, op. 37 uit 1921 laat vervolgens een heel andere kant van Schulhoff horen. Als een van de eerste componisten die zich door jazz liet inspireren, verwerkt hij in de zes delen invloeden uit onder meer ragtime, tango en jazz. Het album besluit met Schulhoffs orkestratie van Beethovens Rondo a capriccio in G major, Op. 129, beter bekend als Rage Over A Lost Penny. De in 1940 gemaakte bewerking geeft Beethovens pianowerk een exuberante en kleurrijke orkestrale gedaante.
Het Residentie Orkest Den Haag brengt deze veelzijdige muziek tot leven onder leiding van Jun Märkl. Met zijn ruime ervaring in het Duitse en Franse repertoire en zijn internationale carrière, is Märkl bij uitstek in staat om de verschillende kanten van Schulhoffs muzikale taal te verbinden.
Jun Märkl is sinds de zomer van 2025 chef-dirigent van het Residentie Orkest, na al jaren geregeld op de bok te hebben gestaan bij het orkest. Hij was chef-dirigent van onder meer het Orchestre National de Lyon en het MDR-Sinfonieorchester Leipzig. Naast het Residentie Orkest is hij momenteel chef-dirigent van het National Symphony Orchestra of Taiwan en de Indianapolis Symphony en vaste gastdirigent van de Oregon Symphony. De Sloveense mezzosopraan Barbara Kozelj, wereldwijd geroemd om haar expressieve en veelzijdige stem, neemt de solopartijen in Landschaften en Menschheit voor haar rekening.
Dit album, opgenomen in de uitzonderlijke akoestiek van Amare in Den Haag – een van Europa's modernste en meest inspirerende concertzalen en thuisbasis van het Residentie Orkest – viert zowel de herontdekking van een opmerkelijke muzikale stem als de artistieke excellentie van een van de meest vooraanstaande orkesten van Nederland.
Bestel de cd hier.