Through Absence van
Amarante Nat
De One Minute Symphony is niet meer weg te denken uit de concerten van het Residentie Orkest. Voor compositiestudenten van het Koninklijk Conservatorium Den Haag is het een unieke kans om voor symfonieorkest te schrijven en een eigen klankwereld tot leven te brengen. Voor de in Amsterdam geboren Amarante Nat (1995) begon het in 2021 met een One Minute Symphony geïnspireerd op een schilderij van Kandinsky. Meer opdrachten volgden waaronder de tune voor het 120-jarg bestaan van het Residentie Orkest in 2024. Op 6 november 2026 klinkt de wereldpremière van Through Absence.
“Het is heel fijn om ergens in te mogen groeien”, zo vertelt Amarante. “Schrijven voor orkest is binnen het vak van compositie een gehele eigen tak van werken met zo ook bijbehorende specifieke regels en vakmanschap. Stap voor stap daarin een stukje verder kunnen komen heeft me de kans gegeven om op organische wijze zowel de wereld van het orkest te leren kennen als antwoorden op de vraag te vinden hoe ik daar mijn eigenheid en mijn muzikale ideeën in vorm kan geven.”
Componeren als architect
"De kunst is om in het proces dicht bij jezelf te blijven en tegelijkertijd de rijkheid en kunde van het orkest te leren benutten. Wanneer je één op één met een musicus werkt of met een klein ensemble dan is er tijdens de repetitie meer ruimte voor overleg, een aantal muzikale keuzes op kleine schaal kunnen nog worden gemaakt, er is wat meer ‘rek’. Bij een orkest is dat anders - het gehele bouwwerk moet zorgvuldig en precies in elkaar gezet zijn, daarmee doel ik op het muzikale gedachtegoed en de orkestratie ervan. Ik voel als het ware de verantwoordelijkheid als die van een architect - en die verantwoordelijkheid daagt me artistiek uit om verder te komen in mijn denken. Uiteraard komt geen enkel proces zonder het zoeken naar oplossingen, toch stelt het schrijven voor orkest mij nog meer op scherp."
De zoektocht naar een eigen klankwereld
“Uiteindelijk heeft het me vooral een diepe liefde en passie gegeven voor het orkest als muzikaal wezen; en het geloof dat er in het componeren voor orkest nog steeds veel meer te ontdekken valt dan we denken. Ik geloof niet dat alles is geschreven. Ik ben ‘hooked’ in mijn zoektocht naar een klankwereld die alleen met de middelen van een orkest kan ontstaan: muziek waarin alle musici samenkomen in één gecoördineerde beweging en al spelend zo luisteren dat er iets ontstaat. Hoe meer ik componeer, hoe sterker ik voel dat ik iets op het spoor ben. Mijn benadering is niet avant-garde, minimalistisch of romantisch - wat het wel is, weet ik niet precies. Mijn muziek zit vol contrapunt, harmonie en melodie, toch is het niet traditioneel. Ze nodigt uit tot luisteren, tot diepgang en bezinning. Daar valt voor mij nog veel te ontdekken.”
Through Absence
Voor Amarante begint een nieuw werk vaak met de titel. Ze laat de woorden intuïtief op zich inwerken qua betekenis maar ook qua gevoel en zet dat om in een compositie. Zo ook met Through Absence. Ze ging in eerste instantie op zoek naar de oorsprong van deze woorden. Met ‘through’ ging ze terug naar de voorloper van het Indo-Europees. In die oervorm bestond het woord uit twee elementen met de betekenissen ‘kruisen’ en ‘zien’. ‘Absence’ is van oorsprong Latijn en bestaat uit de begrippen ‘afwezig’ en ‘zijn’. Zij vond daarin een mooie tegenstelling: ‘through’ is een beweging die ergens doorheen gaat, terwijl ‘absence’ een bewegingloos niet zijn is. In Through Absence wil Amarante Nat die tegenstelling overwinnen, als een snijvlak waar je schoonheid kunt vinden. ‘Een moment waarop dat, wat niet te vatten is, zijn ware gelaat toont, om vervolgens weer te verdwijnen, nog voordat we het werkelijk kunnen doorgronden’, zoals ze het zelf verwoordt.
De foto is van Rob Pluijm Art.